สุทธิชัย หยุ่น

สมการที่ขาดหาย...อันน่าวิตกยิ่ง

นายกฯ ทักษิณ ชินวัตร นั่งคุยกับคณะบรรณาธิการจากเครือมติชนวันก่อน หยิบกระดาษมาพร้อมกับบอกว่า "เรื่องการเมืองความจริงก็เหมือนเรื่องเศรษฐกิจ ผมจะเขียนให้ดู"

และได้ภาพอย่างที่เห็นอยู่นี้

หากนี่คือการสะท้อนวิธีคิดว่าด้วยความเป็นผู้นำของประเทศ ก็น่ากลัวว่าจะเป็นภาพที่มีเพียงสองมิติ ที่จับเอาเศรษฐกิจและเมืองมาเดินเคียงคู่กัน เพื่อประสานประโยชน์ของกลุ่มการเมืองกับธุรกิจเท่านั้น ล้วนเป็นเรื่องวัตถุ ล้วนเป็นประเด็นผลประโยชน์และการแก่งแย่งอำนาจระหว่างกันเท่านั้น

มิได้มีมิติของประชาชน และมองข้ามความสำคัญอันยิ่งยวดของศีลธรรม, ธรรมภิบาล และความเอื้ออาทร

ตรงไหนคือพื้นที่สำหรับเศรษฐกิจพอเพียงก็มองไม่เห็น?

ด้านเศรษฐกิจ คุณทักษิณลากเส้นจาก 'ทุนนิยม' ไปหา 'ธุรกิจ' ต่อไปถึง M&A อันหมายถึงการ 'ซื้อและควบรวมกิจการ' (อันหมายถึงปลาใหญ่กินปลาเล็ก) ต่อไปถึงการสร้างพันธมิตร (alliance) และการแสวงหาจุดร่วมที่ส่งเสริมกันและกัน (synergy)

ใต้เส้นขวาง ท่านไม่ลืมที่จะใส่ปรัชญาแห่ง 'เศรษฐกิจแห่งขนาด' (economy of scale) และ 'เศรษฐกิจแห่งความเร็ว' (economy Of speed)

อีกคอลัมน์หนึ่งที่วางเรียงอยู่ข้างๆ การ 'การเมือง' ซึ่งท่านกำหนดเริ่มที่ 'ประชาธิปไตย' ตามมาด้วย 'รัฐบาล' และ 'พรรคการเมือง' ก่อนที่จะลากเส้นไปที่ 'กลุ่มประเทศภูมิภาค' และต่อไปที่ 'เขตการค้าเสรี' หรือ FTA

วิธีคิดของท่านผู้นำ คือ

ทุนนิยม เท่ากับประชาธิปไตยธุรกิจ เท่ากับรัฐบาลและพรรคการเมือง การควบกิจการของธุรกิจเท่ากับกลุ่มประเทศในภูมิภาคพันธมิตรในธุรกิจ คือ FTA ของรัฐบาล

บริหารธุรกิจอย่างไร ก็บริหารรัฐบาลอย่างนั้น ธุรกิจไม่ต้องมีจิตวิญญาณ ไม่ต้องคำนึงถึงความสุขของประชากร ศีลธรรมและจริยธรรมมาหลังกำไรขาดทุน

เพราะมิติช่องที่สามขาดหายไปอย่างชัดเจน นั่นคือการปราบปรามคอร์รัปชัน, ความสำนึกแห่งความเป็นมนุษย์, สิทธิมนุษยชนและการเคารพในสิทธิเสรีภาพของคนในชาติ

และนี่คืออันตรายของแนวทาง 'dual track' หรือวิธีคิด 'ทางขนาน' เพียงแค่การเมืองและธุรกิจที่ขาด 'มิติที่สาม' ที่ลงท้าย และสำคัญกว่าสองมิติแรกด้วยซ้ำไป