ข่าวต่างประเทศ / นฤมล คนึงสุขเกษม

ความผิดพลาดราคาแพงของนิวส์วีค

การแปลข่าวผิดพลาดในเวบไซต์หนังสือพิมพ์พีเพิล เดลี เกี่ยวกับการปรับค่าเงินหยวนของจีน สร้างความปั่นป่วนแก่ตลาดการเงินทั่วโลกโดยยังไม่มีการระบุยอดเงินที่ชัดเจน แต่เชื่อแน่ว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นเทียบไม่ได้เลยกับการรายงานข่าวผิดพลาดของนิตยสารนิวส์วีคฉบับวันที่ 9 พฤษภาคม ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก

เรื่องของเรื่องเริ่มจากบทความของ ไมเคิล ไอซิคอฟ และจอห์น แบร์รี่ ในคอลัมน์เพริสโคป ซึ่งตีพิมพ์ในนิวส์วีคฉบับดังกล่าว อ้างแหล่งข่าวเก่าแก่ที่เป็นเจ้าหน้าที่ระดับสูงในรัฐบาลสหรัฐ ระบุว่า รายงานข่าวเรื่องล่วงละเมิดนักโทษที่เรือนจำกวนตานาโม ของหน่วยบัญชาการภาคใต้ของสหรัฐ มีข้อมูลว่าคณะเจ้าหน้าที่สอบปากคำนักโทษนำคัมภีร์อัล-กุรอานเข้าไปวางในห้องน้ำ และทิ้งพระคัมภีร์อย่างน้อย 1 เล่มลงชักโครก เพื่อบีบให้นักโทษยอมให้ปากคำ

ข่าวดังกล่าวเป็นเหตุให้ชาวมุสลิมในอัฟกานิสถานเกิดความไม่พอใจ ลุกฮือขึ้นเดินขบวนประท้วงตั้งแต่วันพุธที่ 11 พฤษภาคม เจ้าหน้าที่บุกเข้าสลายผู้ชุมนุมประท้วงและเกิดการปะทะกันหลายเมือง รายงานระบุว่าในวันศุกร์ที่ 13 พฤษภาคมเพียงวันเดียว มีชาวอัฟกานิสถานเสียชีวิตไปถึง 7 คน

ประธานาธิบดี ฮามิด คาร์ไซ แห่งอัฟกานิสถาน พยายามอย่างหนักในการแก้ปัญหา เพื่อให้สถานการณ์ในประเทศกลับสู่ภาวะปกติ แต่การปะทะกันระหว่างเจ้าหน้าที่และผู้ชุมนุมประท้วงที่พยายามบุกเข้าไปในทำเนียบรัฐบาล ทำให้มียอดผู้เสียชีวิตเพิ่มเป็น 16 ราย ขณะที่ผู้บาดเจ็บมีจำนวนมากกว่าร้อยคน

บรรดาประเทศมุสลิมพากันประณามการกระทำของผู้สอบสวนสหรัฐอย่างรุนแรง ตั้งแต่ ปากีสถาน อียิปต์ ซาอุดีอาระเบีย บังกลาเทศ มาเลเซีย และกลุ่มสันนิบาตอาหรับ

ฟาซ์ล ฮาดี ชินวารี รัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรมอัฟกานิสถาน กล่าวว่า หากฝ่ายอเมริกันกระทำการเช่นนั้นจริง ก็ควรยอมรับผิดและลงโทษคนที่ทำผิด พร้อมกับกล่าวคำขอโทษต่อชาวมุสลิมด้วย

ด้านนายกรัฐมนตรีอับดุลเลาะห์ อาหมัด บาดาวี แห่งมาเลเซีย ซึ่งปัจจุบันเป็นประธานองค์การประชุมอิสลาม (โอไอซี) แสดงความไม่พอใจการกระทำของทหารอเมริกัน โดยกล่าวว่า รู้สึกเสียใจต่อการย่ำยีชาวมุสลิม หากโลกมุสลิมไม่อ่อนแอ ก็คงไม่มีใครกล้าทำเช่นนี้

ขณะเดียวกัน จาลิล อับบาส จิลานี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศปากีสถาน แถลงว่า รัฐบาลปากีสถานร้องขอให้สหรัฐสอบสวนรายงานข่าวของนิวส์วีคอย่างถี่ถ้วน พร้อมขอทราบผลการสอบสวนอย่างเป็นทางการด้วย

มาร์ค วิทเทเกอร์ บรรณาธิการนิวส์วีค ยอมรับในเวลาต่อมาว่า นิวส์วีครู้สึกเสียใจที่รายงานข่าวบางส่วนไม่ถูกต้อง และขอแสดงความเสียใจต่อผู้เคราะห์ร้ายจากเหตุการณ์ประท้วงรุนแรงในอัฟกานิสถาน รวมทั้งทหารสหรัฐที่ต้องเผชิญปัญหาจากเรื่องนี้

วิทเทคเกอร์ ระบุในนิวส์วีคฉบับวันที่ 23 พฤษภาคมว่า ข้อมูลดังกล่าวได้มาจากแหล่งข่าวรัฐบาล และนักข่าวทั้งสองขอความเห็นจากเจ้าหน้าที่กระทรวงกลาโหมสองคนก่อนตีพิมพ์บทความ ซึ่งเจ้าหน้าที่ผู้หนึ่งไม่ตอบ ขณะที่อีกรายแย้งข้อมูลบางส่วน แต่ไม่ได้แย้งเรื่องการโยนพระคัมภีร์ลงชักโครก

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวรัฐบาลรายเดิม บอกในภายหลังว่า ไม่แน่ใจว่าอ่านเรื่องการโยนคัมภีร์อัล-กุรอาน จากรายงานของกองทัพ หรือเอกสารการสอบสวนอื่นๆ

ด้านโฆษกกระทรวงกลาโหมสหรัฐแจ้งต่อนิวส์วีคว่า ผลการสอบสวนใหม่ของกองทัพ สรุปว่า ข้อกล่าวหาเรื่องการดูหมิ่นพระคัมภีร์อัล-กุรอานไม่เป็นความจริง และตำหนินิวส์วีคว่าการรายงานข่าวผิด เป็นเหตุทำให้ผู้คนต้องตาย และทหารสหรัฐต้องตกอยู่ในอันตราย

ล่าสุด นิวส์วีคประกาศถอนรายงานอื้อฉาว ขณะที่สกอตต์ แมคเคลแลน โฆษกทำเนียบขาว แถลงว่า การถอนการรายงานเป็นก้าวแรกที่ดี และเรียกร้องให้นิวส์วีคเร่งแก้ไขความเสียหายที่เกิดขึ้น เนื่องจากสิ่งที่นิวส์วีครายงานตรงกันข้ามกับสิ่งที่กองทัพสหรัฐยึดถือ

กระนั้นก็ตาม ชาวมุสลิมในอัฟกานิสถานและปากีสถาน ยังคงเคลือบแคลงท่าทีของนิวส์วีค ที่กลับลำเรื่องรายงานการดูหมิ่นพระคัมภีร์อัล-กุรอาน และระบุว่ามีแรงกดดันจากสหรัฐอยู่เบื้องหลังการออกมายอมรับความผิดพลาด

มุลลาห์ ซาดัลลาห์ อาบู อามัน ผู้นำศาสนาทางเหนือของอัฟกานิสถาน กล่าวภายหลังนิวส์วีคยอมรับผิดว่าจะไม่ยอมถูกหลอกลวงในเรื่องนี้ และเชื่อว่าเป็นการตัดสินใจของสหรัฐที่จะป้องกันตนเอง และเป็นผลมาจากแรงกดดัน แม้แต่คนทั่วไปที่อ่านออกเขียนได้ที่รู้เรื่องนี้ ก็จะไม่ยอมรับเช่นกัน