เนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 1305ประจำวันที่ 2 มิถุนายน 2560

ปฏิทินข่าว วันที่ 28 ส.ค. 2560

“ระบบบริการสุขภาพผู้ต้องขัง โคราช” นวัตกรรมเข้าถึงสิทธิการรักษาในเรือนจำ

ขณะที่หลายพื้นที่เริ่มให้ความสำคัญต่อการดูแลสุขภาพผู้ต้องขัง ในการจัดระบบบริการเพื่อให้เกิดการเข้าถึง แต่ในพื้นที่ จ.นครราชสีมา โดยความร่วมมือทั้งจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน โดยเฉพาะ รพ.เดอะโกลเดนเกท ภายใต้การสนับสนุนจาก “กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ” ในงบเหมาจ่ายรายหัว ได้มีการพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผู้ต้องขัง ซึ่งได้ดำเนินมาเกือบ 10 ปีแล้ว ไม่เพียงแต่ปรากฎผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมในการช่วยให้ผู้ต้องขังเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำเป็นอย่างครอบคลุมและทั่วถึง แต่ยังเป็นต้นแบบของการจัดระบบดูแลสุขภาพให้กับผู้ต้องขังในหลายพื้นที่

เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม ที่ผ่านมา ศ.คลินิก นพ.ปิยะสกล สกลสัตยาทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข พร้อมด้วยคณะผู้บริหารกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) จึงได้ลงพื้นที่ จ.นครราชสีมา เพื่อตรวจเยี่ยมการดำเนินงาน “ระบบการดูแลสุขภาพในเรือนจำ” โดยมีนายวิเชียร จันทรโณทัย ผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา นายภักดี ตั้งธรรม ผู้บัญชาการเรือนจำกลางนครราชสีมา และ นพ.ประสิทธิ์ จีระสิริ ผู้อำนวยการ รพ.เดอะโกลเดนเกท ให้การต้อนรับพร้อมให้ข้อมูลการดำเนินงาน

ศ.คลินิก นพ.ปิยะสกล กล่าวว่า ผู้ต้องขังเป็นหนึ่งในประชากรกลุ่มเปราะบางที่มีปัญหาการเข้าถึงบริการสุขภาพ และส่งผลต่อปัญหาการแพร่กระจายโรคในเรือนจำ เช่น วัณโรค เอดส์ จิตเวช ดังนั้นการพัฒนาระบบบริการเพื่อให้ผู้ต้องขังเข้าถึงการรักษาเป็นสิ่งจำเป็นตามหลักสิทธิมนุษยชนและลดความเสี่ยงในการแพร่กระจายโรคที่สำคัญ ที่ผ่านมา สปสช.เขต 9 นครราชสีมาร่วมกับ รพ.เดอะโกลเดนเกท ซึ่งเป็น รพ.เอกชนในระบบหลักประกันสุขภาพ ได้ริเริ่ม “การส่งเสริมสุขภาพผู้ต้องขังในเรือนจำนครราชสีมา” ตั้งแต่ปี 2551 ครอบคลุมการรักษาพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ และระบบส่งต่อผู้ป่วย

จากผลการดำเนินงานตลอดระยะเวลาเกือบ 10 ปี ต้องยอมรับว่าการพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผู้ต้องขังในพื้นที่ จ.นครราชสีมา ได้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิผล จนเกิดนวัตกรรมบริหารจัดการและเป็นต้นแบบการพัฒนาระบบบริการผู้ต้องขังให้กับพื้นที่อื่น ปัจจัยความสำเร็จเกิดจากความมุ่งมั่นพัฒนาระบบบริการผู้ต้องขังอย่างต่อเนื่องของ รพ.เดอะโกลเดนเกท ความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับเรือนจำกลางนครราชสีมา การสนับสนุนของเรือนจำกลางให้เกิดความพร้อมของสถานที่และบุคลากรสุขภาพในเรือนจำ การสนับสนุนของ สปสช.ในด้านงบประมาณ และการสนับสนุนให้เกิดกลไกความร่วมมือของทุกภาคส่วนโดย สสจ.นครราชสีมา ช่วยให้ผู้ต้องขังเข้าถึงสิทธิและบริการสุขภาพที่จำเป็นอย่างครบวงจร

“จุดเด่นการพัฒนาระบบดูแลสุขภาพพื้นที่ จ.นครราชสีมา เกิดจากความร่วมมือภาครัฐและเอกชน โดย รพ.เดอะโกลเดนเกท นอกจากในปี 2552 ได้เปิดอาคารเรือนมหาชนกเพื่อจัดเป็นแผนกผู้ป่วยในรองรับดูแลผู้ต้องขังโดยเฉพาะแล้ว ยังจัดทีมแพทย์และสหวิชาชีพเพื่อให้บริการในเรือนจำ การคัดกรองสุขภาพผู้ต้องขังในเรือนจำปีละ 1 ครั้ง โดยปี 2559 ยังได้เปิดห้องเอกซเรย์ภายในเรือนจำกลางนครราชสีมาเป็นแห่งแรกของประเทศ เพิ่มศักยภาพคัดกรองโรค สะดวก สามารถวินิจฉัยโรคโดยเร็วเพื่อนำไปสู่กระบวนการรักษา ลดปัญหาการแพร่กระจายโรค โดยเฉพาะวัณโรคที่แพร่กระจายได้ง่าย” รมว.สาธารณสุข กล่าว

ศ.คลินิก นพ.ปิยะสกล กล่าวว่า จากผลสำเร็จที่เกิดขึ้นนี้ ในปี 2560 ยังนำมาสู่การขยายความร่วมมือเรือนจำทั้ง 12 แห่งในเขตสุขภาพที่ 9 จัดระบบการลงทะเบียนสิทธิสำหรับผู้ต้องขัง การจัดบริการในกลุ่มโรคที่สำคัญที่เป็นปัญหาสุขภาพของผู้ต้องขัง อาทิ วัณโรค เอดส์ และโรคเรื้อรัง รวมถึงการคัดกรองโรค

นพ.ศักดิ์ชัย กาญจนวัฒนา เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่า นอกจากพื้นที่ จ.นครราชสีมาแล้ว ขณะนี้ สปสช.ได้ร่วมกับกระทรวงยุติธรรม กระทรวงสาธารณสุข สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนกลางและพื้นที่ เพื่อพัฒนาการเข้าถึงบริการสุขภาพแก่ผู้ต้องขังในเรือนจำทั่วประเทศ มีความคืบหน้าการจัดการข้อจำกัดและความร่วมมือ เช่น การจัดการฐานข้อมูลผู้ต้องขัง การจัดทำแผนปฏิบัติการระดับพื้นที่ร่วมกันในระดับจังหวัด การออกแบบกลไกการทำงานร่วมกัน การกำกับติดตามในระดับเขตเพื่อให้ทำงานเชื่อมต่อกับจังหวัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นต้น

ทั้งนี้เพื่อให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ พรบ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 และยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 4 ปี 2560-2564 เน้นความครอบคลุมทุกคนบนผืนแผ่นดินไทยให้ได้รับความคุ้มครองหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าด้วยความมั่นใจ รวมถึงผู้ต้องขังในเรือนจำ ทั้งยังเป็นไปตามหลักมนุษยชน และจากซึ่งจากข้อมูลผู้ต้องขัง ณ เดือนมีนาคม 2560 มีผู้ต้องขังทั้งสิ้น 287,821 คนในเรือนจำทัณฑสถาน 143 แห่งทั่วประเทศ ในจำนวนนี้ร้อยละ 80 มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

ด้าน นพ.ประสิทธิ์ ผอ.รพ.เดอะโกลเดนเกท นครราชสีมา กล่าวว่า การเข้ามีส่วนร่วมเพื่อดูแลสุขภาพผู้ต้องขังในเรือนจำ เริ่มจากปี 2552 รพ.ได้ขยายพื้นที่ดูแลผู้มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติจาก 3,000 คน เป็น 20,000 คนในปัจจุบัน โดยในพื้นที่ครอบคลุมถึงเรือนจำกลางที่มีผู้ต้องขังมีสิทธิระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ 3,000-4,000 คน จึงได้จัดบริการเพื่อดูแลสุขภาพผู้ต้องและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ต่อมาได้ขยายครอบคลุมบริการผู้ต้องขังในเรือนจำทุกสิทธิ ทั้งประกันสังคม สวัสดิการข้าราชการ ประกันสุขภาพแรงงานต่างด้าวและอื่นๆ เพื่อให้ได้รับการดูแลที่ดี ทั้งคัดกรองโรค ดูแลสุขภาพและป้องกันโรคเชิงรุก การบริการผู้ป่วยในซึ่งได้แบ่งพื้นที่ รพ.รองรับเฉพาะ รวมถึงการติดตั้งเครื่องเอ็กซเรย์ในเรือนจำ เป็นบริการครบวงจรซึ่งได้รับการยอมรับจากกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม

อ่านคอลัมส์อื่นๆใน เนชั่นสุดสัปดาห์ : ปฏิทินข่าว

อ่านฉบับย้อนหลัง

คลิปวันนี้

จับตาพายุลูกแรกเข้าไทยกลางกันยายน