สุทธิชัย หยุ่น

ทักษิณเข้าใจ 'ความเป็นกลาง' ของสื่อหรือเปล่า?

คุณทักษิณชอบ 'เลคเชอร์' หรือ 'สั่งสอน' คนทำข่าวว่าอะไรคือหลักการนิเทศศาสตร์ที่ถูกต้อง เสมือนหนึ่งรู้ว่า 'ตำรานิเทศศาสตร์' เขาเขียนไว้ว่าอย่างไร แต่ถ้าติดตามความเห็นของคุณทักษิณในเรื่องสื่อสารมวลชน กับอำนาจรัฐแล้ว, ผู้นำท่านนี้รู้เรื่องสื่อมวลชนเพียงแค่งูๆ ปลาๆ

ฟังคนอื่นมาบ้าง, พูดอย่างที่ตัวเองต้องการในฐานะผู้มีอำนาจบ้าง, ไม่ได้เข้าใจว่าบทบาทหน้าที่ของสื่อต่อสังคมที่แท้จริงคืออะไร

เอาแค่ง่ายๆ ที่นักข่าวบอกว่า สื่อมีหน้าที่ต้องตรวจสอบผู้มีอำนาจ ซึ่งถูกต้องตามหลักการทุกประการ คุณทักษิณกลับแย้งกลับมาว่าถ้าทำอย่างนั้น สื่อก็เท่ากับเป็น 'ฝ่ายค้าน' ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดอย่างใหญ่หลวงของคนที่อาสามาทำงานเพื่อสาธารณประโยชน์

สื่อที่มี 'จริยธรรม' ต้องยืนอยู่ข้างผลประโยชน์ของประชาชน รัฐบาลที่มีความรับผิดชอบก็ต้องยืนอยู่ข้างผลประโยชน์ของปวงชน แปลว่า ถ้าสื่อกับรัฐบาลทำหน้าที่ของตนเองอย่างเที่ยงตรงตามที่สังคมคาดหมายแล้วไซร้ ก็จะยืนอยู่ข้างเดียวกัน

สื่อกับรัฐบาลที่ดี ต้องเป็นพันธมิตรกันในการปราบคนโกงคนชั่ว

สื่อเลวกับรัฐบาลชั่วนั้น เมื่อรวมตัวกันเมื่อไหร่ ก็เป็นความหายนะของประเทศ

ดังนั้น เมื่อสื่อเห็นว่ารัฐบาลไม่ได้ทำหน้าที่ของตัวเอง, ก็จะต้องแสดงความเห็น และรายงานความจริงตามที่เป็นไป

อย่างนี้เรียกว่าตรวจสอบการทำงานของผู้มีอำนาจ อย่างนี้ไม่เรียกว่าเป็น 'ฝ่ายค้าน' อย่างที่คุณทักษิณทึกทักเอา

การปราบคอร์รัปชันเป็นหน้าที่หลักของรัฐบาล แต่ถ้าหากสังคมเห็นว่ามีการโกงกินอย่างแพร่หลาย สื่อก็ต้องถามไถ่ไล่เลียงรัฐบาลว่าทำหน้าที่นี้ไปถึงไหน อย่างไร เป็นหน้าที่ของสื่อที่จะต้อง 'ตรวจสอบ' ในฐานะเป็นหูเป็นตาของชาวบ้าน และจะต้องทำหน้าที่เป็นกลไกถ่วงดุลที่เรียกว่า checks and balances ของสังคม

สื่อที่ทำหน้าที่ตรวจสอบ จะต้องยืนอยู่คนละข้างกับรัฐบาลที่ไม่ปราบคอร์รัปชัน

นี่ ไม่ได้แปลว่าสื่อทำหน้าที่เป็น 'ฝ่ายค้าน' ในความหมายของคุณทักษิณ แต่ทำหน้าที่เป็น 'หมาเฝ้าบ้าน' หรือ watchdog ในความหมายตามตำรานิเทศศาสตร์ที่ร่ำเรียนกันมาทั่วโลก

ถูกต้องที่คุณทักษิณพูด, สื่อจะต้องเสนอข่าวเพื่อให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสิน ไม่ใช่ตัดสินเอง

แต่สื่อไม่ใช่เป็นเพียง 'หุ่นไล่กา' ที่ไร้จิตสำนึก หน้าที่แรก คือ การเจาะหาข่าวที่ถูกต้องเป็นธรรมเสนอต่อประชาชน และหน้าที่ต่อมาก็คือ การนำเอาความเห็นของสังคมด้านต่างๆ มาบอกกล่าวกับสังคมเพื่อทำหน้าที่เป็น 'ตลาดเสรีแห่งความคิดเห็น'

สื่อเป็น 'กลาง' ในความหมายของการเสนอข้อมูลรอบด้าน และให้โอกาสทุกฝ่ายได้เสนอจุดยืนของตัวเองเพื่อให้สังคมตัดสินว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อใคร

แต่สื่อไม่อาจจะ 'เป็นกลาง' ต่อการโกงกินของผู้มีอำนาจ, สื่อไม่อาจจะ 'เป็นกลาง' เมื่อเห็นการทับซ้อนของผลประโยชน์ที่เอารัดเอาเปรียบสังคมโดยส่วนรวม

สื่อไม่อาจ 'เป็นกลาง' ระหว่างความดีกับความเลวได้อย่างแน่นอน