ข่าวต่างประเทศ (2)/พัฒนายุ ทารส

'ไข้หวัดนก' บุกตะวันตก

ข่าวดังกล่าวมีขึ้นขณะที่องค์กรสาธารณสุขชั้นนำโลก ออกมาเตือนอย่างต่อเนื่องว่า มีความเป็นไปได้ที่เชื้อไวรัสหวัดนกจะกลายพันธุ์เป็นโรคติดต่อจากคนสู่คนในเร็ววันนี้ ซึ่งหากเกิดขึ้นจริง ก็อาจทำให้เกิดการระบาดเป็นวงกว้าง มีผู้เสียชีวิตหลายล้านคน

ข่าวการพบไข้หวัดนกในโรมาเนียและตุรกีเมื่อเร็วๆ นี้ ได้ซ้ำเติมความวิตกของผู้คนในภูมิภาคยุโรป นอกเหนือจากที่เคยมีการพบไวรัสหวัดนกในนกอพยพในรัสเซียและคาซัคสถานเมื่อปีที่แล้ว

ตุรกีซึ่งกำลังเจรจาเข้าเป็นสมาชิกใหม่สหภาพยุโรป รายงานการพบเชื้อไวรัสหวัดนกที่ฟาร์มแห่งหนึ่งใกล้เขตป่าสงวนทะเลอีเจียน ส่วนในโรมาเนียหลังพบแอนตีบอร์ดีหวัดนกในเป็ด 3 ตัวที่ฟาร์มแห่งหนึ่งใกล้สามเหลี่ยมปากแม่น้ำดานูบ ก็มีรายงานเพิ่มเติมว่าพบสัตว์ปีกตายอีก 30 ตัว

หากผลการตรวจสอบทั้งสองกรณี ยืนยันว่าเป็นไวรัสสายพันธุ์เอช 5 เอ็น 1 ย่อมหมายความว่าไวรัสมรณะซึ่งคร่าชีวิตผู้คนในเอเชียราว 60 คน ได้ระบาดเข้าสู่ยุโรปเป็นครั้งแรก

ข่าวดังกล่าว ทำให้ชาติยุโรปเพิ่มการควบคุมชายแดน ห้ามการนำเข้าเป็ด-ไก่จากตุรกีและโรมาเนีย และเร่งกักตุนวัคซีนและยาต้านไวรัส ขณะที่อิตาลีมีการตั้งศูนย์รับมือโรคสัตว์ฉุกเฉินแห่งชาติมาได้ระยะหนึ่งแล้ว ส่วนฝรั่งเศสและอังกฤษมีการกักตุนยาวัคซีนทามิฟลูเอาไว้ 14 ล้านโดส

สเปนดูเหมือนจะเตรียมพร้อมมากที่สุด เนื่องจากกำลังเร่งฉีดวัคซีนให้ประชาชนราว 4.9 ล้านคนที่อยู่ในข่ายเสี่ยงได้รับเชื้อไวรัส

ชาติในคาบสมุทรบอลข่าน ซึ่งประกอบด้วย แอลเบเนีย บอสเนีย บัลแกเรีย โครเอเชีย มาซีโดเนีย เซอร์เบีย มอนเตนิโกร และแคว้นโคโซโวของเซอร์เบีย รวมถึงบางชาติในตะวันออกกลาง อย่างเลบานอน ซีเรีย และจอร์แดน ได้ประกาศห้ามนำเข้าเป็ด-ไก่จากตุรกีเช่นกัน

การระบาดของหวัดนกยังถูกพบในภูมิภาคอเมริกาใต้ เมื่อประเทศโคลัมเบีย เพิ่งรายงานพบไวรัสหวัดนกสายพันธุ์ เอช 9 ที่ฟาร์มหลายแห่งในจังหวัดโตลิมา ตอนกลางของประเทศ ซึ่งแม้ไวรัสสายพันธุ์นี้จะมีอันตรายน้อยกว่าสายพันธุ์เอช 5 เอ็น 1 แต่ก็สามารถทำให้คนเป็นไข้หวัด และสามารถซ่อนตัวในสัตว์ปีกโดยไม่ถูกสังเกตพบ ทำให้แพร่ระบาดง่ายกว่า

สำหรับภูมิภาคเอเชีย ข่าวการต่อสู้เพื่อควบคุมการระบาดของอินโดนีเซีย กำลังได้รับความสนใจจากชาติร่วมภูมิภาค โดยนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา มีชาวอินโดนีเซียเสียชีวิตจากไวรัสเอช 5 เอ็น 1 แล้ว 3 ราย ส่วนผู้ติดเชื้อที่กำลังรับการรักษามี 2 ราย

รัฐบาลอินโดนีเซียต้องสั่งฆ่าสัตว์ปีกในพื้นที่เสี่ยง และใช้วัคซีนหวัดนกกับสัตว์ปีกตามฟาร์ม รวมถึงกักตุนยาต้านไวรัสไข้หวัดสำหรับคน ในกรณีเชื้อหวัดนกกลายพันธุ์

องค์การอนามัยโลก (ฮู) เปิดเผยว่า นับตั้งแต่หวัดนกเริ่มระบาดในเอเชียเมื่อเดือนธันวาคมปี 2546 มีผู้ติดเชื้อแล้ว 117 คน ในเวียดนาม ไทย กัมพูชา และอินโดนีเซีย ในจำนวนดังกล่าวเสียชีวิต 60 คน

นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกเตือนว่า ไวรัสเอช 5 เอ็น 1 อาจกลายเป็นโรคระบาดครั้งใหญ่หากเชื้อโรคกลายพันธุ์เป็นไข้หวัดที่ระบาดจากคนสู่คน พร้อมหยิบยกกรณีการระบาดครั้งใหญ่ของไข้หวัดสเปนเมื่อปี 2461 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตถึง 50 ล้านคนขึ้นมาเปรียบเทียบ โดยชี้ว่า ไข้หวัดสเปนก็มีต้นกำเนิดจากนกหรือสัตว์ปีก ก่อนที่จะกลายพันธุ์และแพร่ระบาดในหมู่มนุษย์

ความน่ากลัวของไข้หวัดนก ทำให้รัฐบาลสหรัฐภายใต้การผลักดันของประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู บุช ประกาศเปิดแผนรับมือกับไข้หวัดนกและโรคระบาดครั้งใหญ่ โดยมาตรการของสหรัฐครอบคลุมทั้งการดำเนินการในประเทศ อาทิ ตั้งเป้ากักตุนยาต้านไวรัสจำนวนมาก และขออำนาจจากสภาคองเกรสให้สามารถใช้กองทัพเข้ามาควบคุมสถานการณ์ในกรณีที่เกิดการระบาดรุนแรง รวมถึงมีการเรียกผู้บริหารค่ายเวชภัณฑ์ชั้นนำเข้าพบเพื่อเรียกร้องให้เพิ่มการผลิตยาต้านไวรัส

ส่วนการดำเนินการนอกบ้าน ได้แก่ การเรียกร้องให้นานาชาติหันมาร่วมมือกันรับมือปัญหามากขึ้น โดยล่าสุดสหรัฐได้ส่งรัฐมนตรีสาธารณสุขเยือนภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มจากไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม และอินโดนีเซีย โดยตั้งเป้าให้มีการสร้างเครือข่ายสากลเพื่อใช้ป้องกันการแพร่ระบาดของหวัดนก มีการตั้งกองทุนเพื่อเป็นเงินกองกลางช่วยเหลือชาติที่ประสบปัญหา และกระตุ้นให้ชาติต่างๆ เพิ่มการพัฒนาและผลิตวัคซีน รวมถึงเพิ่มมาตรการเฝ้าระวังโรค

สหรัฐและองค์กรชั้นนำอย่างฮูยัง พยายามกดดันให้ชาติในเอเชียเพิ่มความโปร่งใสในการเปิดเผยข้อมูล รวมถึงเรียกร้องให้ชาติที่เกิดการระบาด เปิดทางให้นักวิจัยเข้าถึงตัวอย่างเชื้อไวรัสที่เก็บจากชาวบ้านและเป็ด-ไก่มากขึ้น พร้อมเน้นว่า การเฝ้าระวังและการป้องกันอย่างเข้มงวด เป็นวิธีที่ใช้ได้ผลและสิ้นเปลืองน้อยกว่าการแข่งขันกันสะสมยาต้านไวรัส